- PROIEKTUAK II

1.HABITATA ENTREGA

Pol poleko iturrian egin nuen proiektua orduan, proiektu honen funtsa, arkitektura mugikorra sortzea izan zen. Lau pertsonentzako habitata izan behar zen arren, arkitektura mugikor honen ideia, pertsona horietako bat joan edo beste bat etorri eta bere habitat zatia kendu edo beste bat jarri harren arkitektura bera ez zela aldatu behar.

Buruari buelta asko eman nizkion, argi neukan aldaparekin jokatu behar nuela, mailakatua eginez baia ez neukan argi mugikortasunarena. Bloogean begiratuta arkitektura mugikor ezberdinen argazkiak ikusi nituen, eta batek nire interesa jaso zuen. Parasito baten antzera, eraikitako etxebizitza batean andamio eta tela batzuen bitartez eraikita zegoen espazio bat, etxea handituaz.

Orduan antzeko zerbait egitea otu zitzaidan non, etxebizitzaren zati komuna, finkoa izango zen eta bestea hau da, bakarkako espazioa mugikorra. Parasito horiek nola jarri pentsatzen hasi nintzen eta aterkiaren ideia otu zitzaidan. Aterki bat izaten espazio mugikor baten moduan ikusten bait nuen, makil bat izatetik euriarengandik salbu egoteko espazio bat sortze-arte. Eta nire etxeko espazio pribatu horiek funts berdinarekin egitea pentsatu nuen.

Hala ere ez zidan asko konbentzitu, arazoak sortzen zituelako, bai tenperaturarekin eta isolamenduarekin. Horrexegatik inguruari begira jarrita harriarekin egindako zerbait egin behar nuela pentsatu nuen. Inguruko mendiak harrizkoak direlako eta harrizko bloke aurrefabrikatu batzuekin egin. Mugikortasun hori pareta batzuk bakarrik egotetik, bolumen edo espazio itxi bat sortzea zen helburua eta hori almazenetako ate metaliko handi horien antzera egitea otu zitzaidan. Karril batzuen bidez mugiaraziko nituenak.

Oraindik hala ere, beste kuestio bat falta zitzaidan. Nola egin nezakeen, pareta horiek mugiarazita eta espazioa aldatuta eraikina berdina izatea?

Hor bi ideia otu zitzaizkidan. Bata espazio handia neukanez, etxebizitza mailakatu bat egiteaz gain etxebizitza horri jarraipen bat eman eta zabaltzea izan zen nire ideia. Lur eta pareta batzuk espazio horretatik sakabanatuz eta bolumen itxiak izan ez harren espazio erabilgarriak ziren, bai zeuden moduan edo beste norbait etortzerakoan bertan egin zitekeelako espazio berria. Horrez gain aire misteriotsua ematen zion eraikinari. Aldaparen behe aldetik pertsonak paretak bakarrik ikus zitzakeelako eta etxebizitzara eltzeko pareta eta espazio horiek ibilbide bat egitera behartzen zutelako etxebizitzako angelu eta ikuspuntu batzuk ikusaraziz. Gainera mailakatua izateak, etxe osotik, inguruko bistak ikustea ahalbidetzen zuen.

Bigarren ideia etxebizitzari forma desordenatuagoa ematea izan zen. Paretak euren artean angeluak sortzen zituztelarik. Horrela hain forma ortogonalak ez izanda zailagoa bilakatzen zen zati bat kenduz gero aldaketa hori ikusi ahal izatea.

Hala ere denboraren banaketa txarraren ondorioz, planoetan hobetzeko beharra ikusi nuen, hurrengoetan hobetzeko grina sartuaz.

Hurrengo laneko funtsa Euskal Herrian guk ezagutzen genuen toki bat aukeratzea zen, non aukeratze genuen toki horretan arkitektura bat egiteko ardatz bat edo arrazoi bat zegoen, antzinako pareta bat, iturri bat, kobazulo bat, erreka bat, arbola talde bat…

Nire inguruko posibilitateak tanteatzen hasi nintzen, hasieran Mallabiko baserri galdu batetatik astea otu zitzaidan baina ez nuen oso egokia ikusten. Horren ostean Areitio mendirantz igoz mendi aldean dagoen labadero zahar bat ikusi nuen leku ontzat, baina basoan sartua zegoenez, ez zegoen espazio handirik, arbolek okupatzen baitzuten.

Hala ere, askenean aurkitu nuen eta Urkiolamendiko Pol-poleko iturrian egitea otu zitzaidan. Euskal Herriko lurretan zer edo zer sortu behar banuen aldapa baten egitea ideia ona iruditu zitzaidan, Euskal Herrian aldapa gabeko leku gutxi baitago landetan. Horrez gain, niri asko gustatzen zitzaidan lekua zen, mistikoa, gainera bertatik burdinazko ura ateratzen zer, eta inguruan zituen arbolek haizearengandik babestea laguntzen zioten bertan dauden bistak oztopatu ez arren.

JAULAS, PARAGUAS Y BURBUJAS

Jabier Echeparek klasean emandako hitzaldi bati buruz doa hau. Hitzaldi honetan Jabierrek Jaulas, paraguas y burbujas izenekoa, eguneroko giza bizimoduan asko ikusi edo erabiltzen diren hiru elementu hauek arkitektura nolako eragina eduki zuten erakutsi zigu, espazioak sortzeko orduan, inspirazio honek, ze motako eraikinak edo arkitekturak sortzen dituen erakutsiaz.

Bertan artea ere, sartu zuen. Interesgarria iruditu zitzaidan hala ere, horrelako objektuetan inspiratuta zer motako espazioak sortzen ziren. Alde batetik, objektuaren beraren erabilera edo arima arkitekturan bertan ere agertzen zelako. Argi ikus zitekeen hori, paraguas atalean. Aterkiak, asken batean espazioak baitira, euriarengandik babesteko espazioak, eta hori arkitekturara eramanaz, aterki antzeko edo kontzeptu berdineko aterpeak sortzen ziren. eta berdina gertatzen zen kaiola eta burbuilekin ere.

Gainera hitzaldi hau, espazioen kontzeptu hau nire trinitate plazako proiektuko ideia pentsatzen lagundu dit, bai burbuilen eta baita kaiolen atal horrek. Bertan Fullerren arkitektura edo espazio ezberdinak ikus genitzakeelako adibidez.

LA BUENA VIDA

Proiektuakbat blogean beste liburu baten atala igo zuten lehengo egunean. La buena vida izeneko liburuaren kapitulua jarri zuten Warhol at the factory: de las comunas freudomarxistas al loft neoyoquino izenekoa. Iñaki Abalos arkitektoarena.

Kapitulu hau ``Loft´´ kontzeptuari buruzkoa da, bertan kontzeptu honen sortzaile izan zen Andy Warholen New Yorken daukan The Factory loft-a deskribatzen du. Bertako bizitza deskribatzen du, eta ``Loft´´ honen helburua eta kontzeptua zein den. Nola artista honen intentzioa sozietateak duen bizimoduaren salaketa egitea zen. Bertan bizimodu ezberdin bat sortuz, organizatzeko modu ezberdin bat.

Bere habitata kapitulu honetan etxe ireki baten moduan azaltzen du, helburu ezberdinetarako egina, bai lanerako, baita jai girorako ere bai, jende ezberdinak erabiltzeko modukoa. Bertako bizitariek ``factory´´ izendatu zuten, bertan egiten ziren aktibitateetako asko, artearekin, koadro eta pelikulekin erlazio handia zutelako.

Habitat honen diseinatzaile nagusia Linch izan zen. Bertako bizikide izanaz. Bertako dekorazioaren ezaugarri nagusia zilar kolorearen erabilera da, dena kolore honetan margotua baitago. Diseinatzailearen pasarte ikaragarria sofa abandonatuarena izan zen, gau batean aurkitutako sofa abandonatu batek habitatean sartu eta hondakin izatetik pelikula askoren ikono bihurtzera heldu zena.

Liburu honetako pasartean leku ikusgarri honetako historia agertzen da eta harrigarria bada ere ``loft´´ hauek izan duten bilakaera izugarria da. Hasiera batean zuen helburutik urrutira joan eta gauza guztiz kontrakoa sortuaz, gaur egun biztanleri esklusiboarentzako sortutako lekuak dira.

Proiektuakbat blogean Especie de espacios liburua jarri ziguten irakurtzeko. Liburu honek arkitektura eta espazioei buruz daukagun iritzia aldatu edo hobetzeko helburuarekin. Espazio zer den eta nola ager daitekeen azaltzen duen liburua, gai honi garrantzi handiagoa eman eta berari buruz hausnarketa egitera behartzen dizuna, espazio txikietatik, logela edo ohe batetik espazio handiagoetara eramaten diguna, kalea, mundua…

Liburu hau joko baten moduko ikusten du, espazio bat, letrekin, hitzekin, esaldiak, puntu, paragrafo eta komak estrukturatzeko duen era ikusgarria da, liburuak dioenaren eta liburuak beraren arteko erlazioa handituz. Magia hutsa. Hasieran aspergarri xamarra iruditu zitzaidan arren, liburutik, lerroetatik aurrera joan ahala, aldatze ikusgarria antzemate zaio. Espazio horiek puskatze-arte, espazioen azalpenaren bidez espazioak sortuaz.

Hasiera batean ezberdina ematen duen arre, liburuak irakurterraza da. Edozeinek ulertu ahal izateko modukoa, bai arkitekto, ikasle edo agure aspertu batek. Kapitulu bakoitza espazio bat da, eta gai komun hori izan arren, zeharo desberdina. Leku askotatik ibiliz eta leku askori buruz hausnarketa eraginik, bai kalea, logela, etxea, zelaia edo hiria.

Liburu honen berezitasun handia, irakurriz joan ahala galdera batzuk buruan sortzen zaizkizula da, zer da espazioa? Zerk edo nola sortzen da espazioa? Liburu honek galdera honen erantzuna ematen ez duen arren, hausnarketa hori sortuaz galderen erantzun hori bilatzera eramaten dizu, eta gaur egungo ezagutzarekin eta esperientziarekin erantzun horiek argi eduki ez arren esperientzia eta ezagutza irabaziz ahala erantzuten joango garenak direla uste dut. Gure arkitektura propiora heldu arte.

Tailerrean Trinitate plazan proiektu bat egiteko eskatu ziguten. Proiektu honen helburua, trinitate plazan zegoen behar sozial bat asetzen zuen elementu mugikor eta momentukoa egitea zen helburua. Eta elementu honek ez zuen lekuko arkitektura aldatu behar.

Plaza honetako interbentzio zaila iruditu zitzaidan hasiera batetik, lehengo tailerrean bilatu genuen informazioa ikusita, plazak urtearen joanean izan duen eraldaketa ikus daiteke, eta Donostiako ikono bat bada ere, aldaketa horiek plazari nola kaltetu dioten argi eta garbi ikus daiteke, plazak zuen izaera hein handi batean galtzera eraman arte. Interbentzio hauek argi ikus daitezke, adibidez lurreko zementuzko pabimentua basket kantsa bat sortuaz, lehen idi probetarako erabiltzen zen harrizko lurra estaliaz, bolatokiaren itxiera, hesiak plazaren inguruan jartzearena, San Telmo museoak aldatutako fatxada (gaur egun plazarekiko erlazioa apurtzen duena), San Telmo museoa eta Frontoia estaltzea duten proiektua.

Horrek beldurra sortu zidan, ez nuelako nik sortutako proiektuak plazan horrelako erreperkuzioa sortzerik nahi.

Hasiera batean, mendi magaleko terraza horietan grada antzeko bat sortzea iruditu zitzaidan, plazak antzina zuen tradizioari jarraiki, hala ere, Madrilen egindako bisitek, batez ere, Cebada plazakoak, ideia hori aldatzera eraman zidan, plaza bere osotasunean artzen zuen proiektu bat sortuaz eta horrez gain alde zarrarekiko lotura sortzen zuena eginaz.

Momentu horretan bururatu zitzaidan momentu puntualetarako zer edo zer egin behar banuen haizearekin mugitu zen elementu bat sortu nezakeela. Donostian haizea, oso arrunta den gauza bat iruditzen zaidalako eta horri aprobetxatu nezakeela iruditu zitzaidalako.

TRINITATE PLAZARI BURUZKO INFORMAZIO BILAKETA

TRINITATE PLAZARI BURUZKO INFORMAZIO BILAKETA:

Taldea: Iker Hernando; Jon Madariaga; Ibai Madariaga

Tailer Integratua, 1 jardunaldia.

Zein da lan honen helburua?

Gure ustez Trinitate plaza hau, aztertu, informazioa bilatzearen helburua, plaza hau sakonago ezagutzea dela uste dugu, lehenengo bista horretatik pauso bat aurrerago joatearena. Ezagutza honen helburua berriz, gaur egungo bertako arkitekturari buruz gehiago jakiteaz gain, hau da, gaur egun duen formaren ezaugarriak eta abar, lehengo formari eta lehengo ezaugarriei buruz ere gehiago jakitea dela uste dugu. Horrela, urteen joanean, nolako aldaketa izan duen azter dezakegu eta horren ondorioz, Donostiako alderdi honetan, arkitekturak izan duen bilakaerari buruz gehiago jakin. Informazio bilaketa honi arkitektoaren ildo horretatik jardun nahi dugu.

Zer da Trinitate plaza?

Egin dugun ikerketaren eta bilatu dugun informazioaren ostean, Trinitate plaza honela deskriba dezakegu: Trinitate plaza euskal herriko kultura eta historiaren zatitxo bat gordetzen duela esango genuke, kultura plazan bertan euskal herrian garrantzitsu izan diren eraikin edo eraikuntzak daudelako, esaterako, erlijioaren garrantzia markatzen duten San Telmo eta Santa Maria, gaur egun aldiz museo bilakatu dena (San Telmo), aldatu harren garrantzi kulturala kontserbatzen dutenak. Plazak jorratzen duen beste gai garrantzitsu bat, euskaldunen denbora pasa moduan ikus dezakegu. Plaza beti izan da gure sozial bat, herriko jendea elkartzeko lekua, normala iruditzen zaigu orduan, bertan eliza, frontoia, bolatokia eta idi probak egiteko lekua izatea. Gaur egungo itxurara heldu arte baina aldaketa ugari izan dituen lekua izan da, azkena Peña Gancheguirena, lurralde hau, eraldatu harren, bere xarma edo bere identitatea kontserbatzen saiatu dena.

Taldearen banaketa eta informazioaren bilaketa:

Gurea, hiru kidetan banatutako taldea izan da, talde hau egin beharreko lanetan banatu dugu. Bi taldekide informazioaren bilaketan eta bestea galdeketa honetan zentraturik. Informazioaren bilaketa hau iturri desberdinetatik jasotzen saiatu gara, liburuak, internet, aldizkariak... horregatik, informazioaren bilaketa zentratzen zirenak, bi alde desberdinetan banatu dira. Bata, liburutegira joan da, gehienbat, plazari buruzko eta Luis Peña Ganchegui-ri buruzko liburuetan zentratuz. Bestea, ordenagailuan internet bidez aritu da. Hau gai mota anitzetan ibili da. Adibide bezala, Trinitate plaza, San Telmo, Santa Maria, Peña Ganchegui, Nieto y Sobejano, A. Goitia, Reconsturccion de San Sebastian... bilaketa hauekin Trinitate plazari buruzko informazio zabalagoa lortzen hari gara, hala ere, gai zehatzei buruzko informazioa ere modu errazean lor dezakegu. Liburuetan informazioa bilatzearen arazoa, jende asko eta liburu gutxirena izan da. Beste taldekia, lana honi buruzko galdetegia betetzeaz arduratu da, informazio horri buruz lortu duguna begiratuz.